PDA

View Full Version : Loét lưng do nằm lâu.



Bacsinhaque
06-11-2009, 01:04
Loét lưng do nằm lâu,các bạn có gặp hay chưa,mình cần xử trí như thế nào?-và có thể phòng ngừa được không các bạn?Xin các bạn cho biết nha.Xin cảm ơn các bạn nhiều nhiều.
http://i494.photobucket.com/albums/rr304/Blep/Picture7.jpghttp://i494.photobucket.com/albums/rr304/Blep/Picture1.jpg

Olbaid
06-11-2009, 16:14
Đây là bài giảng trong sách "Điều dưỡng cơ bản",hi vọng sẽ giúp ích cho anh.

1. Dự PHòNG Và CHĂM SóC ÐIềU TRị MảNG MụC

1.1 Nguyên nhân
Mảng mục là một loại loét có tính chất hoại tử do kém dinh dưỡng ở một vùng của cơ thể gây NÊN. MẢNG MỤC THƯỜNG XUẤT HIỆN Ở những bệnh nhân nặng phải nằm lâu, đặc biệt là láu không trở mình, sức nặng của bản thân đè lên vùng da, cơ trong đó có huyết quản làm tuần hoàn khó lưu thông, máu động mạch không đến được, gây thiếu dinh dưỡng, máu tĩnh mạch ứ lại gây sung huyết. Thêm vào đó, mồ hôi ra nhiều, đại tiểu tiện không tự chủ, vải trải giường không phẳng, giường cứng không có đệm cũng tạo điều kiện thuận lợi gây nên mảng mục.

1 2. Nguyên tắc dự phòng mảng mục, nguyên tắc cơ bản là tạo cho máu dễ lưu thông.
- Thường xuyên thay đổi tư thế cho bệnh nhân, tối đa 2 giờ/1ần.
- Giữ gìn da khô, sạch, nhất là những vùng dễ bị mảng mục.
- Thường xuyên xoa bóp những vùng dễ bị MẢNG MỤC.

2. CáC PHƯƠNG PHáP PHòNG NGửA Và ÐIềU TRị MảNG MụC

2.1. Triệu chứng:
Tại những vị trí dễ bị mảng mục, trước hết người bệnh có cảm giác đau
+ Có MỘT VÙNG đỏ dần lên do sung huyết.
+ Có NỐT PHỎNG, NỐT PHỎNG NÀY THƯỜNG VỠ SỚM (TRỪ TRƯỜNG HỢP Ở gót chân do biểu bì quá dày).
+ Có VẾT TRỢT biểu bì, dưới vết trợt này da có màu đỏ bầm hoặc xanh nhạt sau đó đen lại.
+ Cảm giác của bệnh nhân tại vừng mảng mực giảm hẳn sờ vào thấy lạnh.
+ Cuối cùng để lại một vết loét sâu, to, bở nham nhở màu đen rất khó điều trị.
+ Có THỂ BỊ BỘI nhiễm.

2.2. Phương pháp phòng ngừa
2.2.1. Giữ gìn da khô sạch, phát hiện vùng dễ bị mảng mục:
- Hàng ngày phải quan sát vùng dễ bị mảng mục
- Lau rửa sạch những vùng ẩm ướt, bẩn, vùng mông của những người đại tiểu tiện không tự chủ bằng xà phòng và nước ấm.
- Lau khô.
2.2.2. Thay đổi tư thế:
- Luôn thay đổi tư thế nằm 2 giờ/1ần làm cho bệnh nhân thoải mái. Trong trường hợp đặc biệt có thể thay đổi tư thế bệnh nhân nhiều lần trong ngày theo chỉ định của thầy thuốc.
- Nếu da chỗ xương cùng bị đỏ lên, phải để bệnh nhân nằm nghiêng hoặc nằm sấp nhưng cần chú ý khi để bệnh nhân nằm nghiêng không được để lâu quá hai giờ. Vì da vùng ụ lớn xương đùi dễ bị tổn thương đồng thời phải lót giữa hai đầu gối bằng một gối êm.
- Ðặt vòng bông ở NHỮNG Ụ xương khác (mắt cá, gót chân, bả vai)
- Ngoài ra, khi để nằm ngửa phải kê dưới lưng người bệnh một gối mềm và đặt vòng hơi cao su dưới mông (Bọc vòng hơi cao su bằng khăn vải). Khi cho bệnh nhân đi đại tiện phải lấy vải lót lên mép bô... kê cao bắp chân bằng gối mềm để giảm sức đè vào gót chân. Kéo phẳng đệm vải và vải trải giường, dùng khung chăn cũng góp phần vào việc đề phòng mảng mục.
- Hiện nay người ta còn sử dụng đệm hơi (phao giường) bơm nước vào và đặt bệnh nhân liệt lên. Sức căng và sự di động của mặt nước trong đệm tạo thành áp lực thủy tĩnh tác động lên vùng da cơ thể bệnh nhân, có tác dụng như sóng mỗi khi có một lực tác động vào đệm.
2.2.3. Xoa bóp:
- Xoa bóp có tác dụng kích thích tuần hoàn có thể áp dụng ngay cả trường hợp trợt biểu bì hoặc có hoại thư.
- Trước hết + Rửa sạch tay
+ Rửa sạch vùng định xoa bóp bằng xà phòng sau đó xoa bóp với cồn và bột talc, xoa từ vùng có bắp cơ dày đến vùng dễ bị mảng mục.
- Xoa khoảng 15 phút mỗi ngày 1-2 lần.
- Có thể kết hợp với tập cho bệnh nhân cử động để tránh tư thế xấu cho bệnh nhân về sau này.
2.3. Ðiều trị mảng mục.
2.3.1. Chuẩn bị dụng cụ:
2. Một khay dụng cụ băng bó mảng mục:
- Các loại dung dịch sát khuẩn và thuốc theo chỉ định điều trị.
- Chậu nước ấm
- Xà phòng.
- Khăn bông to.
- Khăn nhỏ.
- Cồn 700, bột talc.
- Vòng hơi cao su.
- Vòng bông và khăn phủ.
- Ðệm hơi hay đệm bông.
- Vải trải giường.
2.3.2. Tiến hành:
- Rửa sạch mảng mục như một vết thương, nếu mảng mục có tổ chức hoại tử, cần cắt lọc hết phần hoại tử, sau đó có thể nhỏ vài giọt insulin lên bề mặt mảng mục rồi đắp đường kính lên và thay đi khi đường tan.
- Ðắp thuốc theo chỉ định điều trị.
- Băng lại hoặc để thoáng tùy theo tình trạng mảng mục.
Tùy trường hợp bác sĩ có thể cho:
+ Băng kín thấm hút.
+ Băng thoáng hơi.
+ Rọi bóng đèn, phơi nắng.
+ Chiếu tia cực tím.
- Xoa bóp vùng xung quanh mảng mục để kích thích tuần hoàn.
2.3.3. Dọn dẹp và bảo quản dụng cụ:
- Mang tất cả dụng cụ về phòng.
- Rửa sạch dụng cụ bàng xà phòng và nước:
+ Lau khô, cất vào chỗ cũ.
+ Ðem tiệt khuẩn (nếu cần).
2.3.4. Ghi hồ sơ.
- Tình trạng của da. Những phát hiện mới nếu có.
- Tình trạng của mảng mục.
- Loại thuốc dùng.
- Các điều dặn dò (nếu cần)
2.3.5. Những điểm cần lưu ý:
- Nên phòng mảng mục hơn là trị mảng mục.
- Những bệnh nhân dễ bị mảng mục phải được nằm trên mặt phẳng êm và thay đổi tư thế, xoa bóp thường xuyên.
- Ðặc biệt theo dõi để phát hiện sớm các dấu hiệu mảng mục.
- Giữ cho bệnh nhân được sạch sẽ và khô ráo ngay mỗi khi bẩn, ẩm ướt.
- Dinh dưỡng bệnh nhân: khẩu phần cần nhiều chất đạm và vitamin.
- Nên thay đổi vị trí các vòng, để lâu cũng gây mảng mục.

Olbaid
06-11-2009, 16:51
hay ở trang này:
http://www.youtube.com/watch?v=rAMzhcbtHJY

Bacsinhaque
06-11-2009, 16:55
Chào bạn,đắp đường kính và nhỏ insulin là để làm gì vậy bạn?-phải chăng để diệt vi trùng?
Bây giờ không biết có ở đâu làm phương pháp này không nhỉ?
Và mấy vết thương trong hình rộng quá,không biết nó có lành được hay không?

ngườiphươngxa
06-11-2009, 19:19
Chào bạn Quang,
Bài viết rất đầy đủ, đở mắc công tôi tra tử điển viết bài :)

Chỉ xin nhấn mạnh một vài điều thôi

Đây là một tệ nạn, Tây Á gì cũng rứa, có thể tránh được.

Tất cả đều nhờ vào các anh chị điều dưởng, y tá và người nuôi bệnh với những kỷ thuật châm sóc đặc biệt. Di động một người bị liệt, đau nhức tránh chèn ép các điểm cứng rất là khó.
Xoa bóp cũng phải biết cách để kích thích tuần hoàn cho máu dể lưu thông chớ không phải bóp đè như thường lệ...

Điểm tựa cứng bị chèn ép để quá nửa buổi là bắt đầu có dấu đỏ rồi đấy

Không được dùng alcool thuốc tím thuốc đỏ gì hết ( vì làm căng da không cho máu lưu thông) chỉ nước và xà phòng và lâu chùi thường xuyên để tránh bị làm độc.

Và nhất là sự kiên nhẫn vì thời gian trị liệu phải tính từng tháng chớ không phải từng ngày...

Để rút ngắn thời gian trị liệu, có thể dùng một số pansements đặc biệt rất là mắc ( trung bình 10€ một miếng 12cm x 12 cm dùng một hai ngày lúc đầu...)
Nhưng cũng không tránh được sự châm sóc thường xuyên.

Trong tường hợp vết loét quá sâu đến xương tủy và mất nhiều mô thì có thể dùng phẫu thuật ghép cơ cho mau lành.

Nói tóm lại
Câu "phòng bệnh hơn trị bệnh" thiệt là đúng cho tình huống này... Bệnh thường xẩy ra lúc ông bà già yếu và BN gần đất xa trời. Chúng ta ( đúng hơn là các anh chị điều dưởng ) có thể giúp họ ra đi thư thảnh không phải trong cảnh đớn đau... Đó là làm phước để đức cho con cháu đấy...

Bacsinhaque
08-11-2009, 01:04
Xin cảm ơn bác NPX và bạn Olbaid,việc điều trị các "mảng mục" này thật vô cùng gian nan,đòi hỏi phải thật kiên nhẫn ở cả thầy thuốc,bệnh nhân và thân nhân, việc phòng ngừa là thật cần thiết và cũng đòi hỏi lòng kiên nhẫn,ngoài các yếu tố bạn nêu trên còn phải chú ý đến dinh dưỡng cho bệnh nhân,bổ sung các vitamin và khoáng chất,đạm,đường...
Hồi còn đi học bacsinhaque ấn tượng nhất là cảnh phơi nắng buổi sáng của những bệnh nhân này ở khoa cột sống bệnh viện Chấn thương chỉnh hình.
Ở những bệnh nhân này sau khi được cắt lọc mô chết(có khi còn trơ xương),chăm sóc hàng tháng trời mới lên mô hạt đỏ như trong hình,nhưng do là chổ "tì đè" nhiều nên không thể ghép da mỏng.Ở chổ của bacsinhaque dùng phương pháp phẫu thuật kéo trượt da 2 bên vào che vết thương,kết quả tốt.Nếu được chăm sóc kỹ lưỡng thì sẽ không bị loét trở lại.
http://i494.photobucket.com/albums/rr304/Blep/Picture2.jpg
http://i494.photobucket.com/albums/rr304/Blep/Picture8.jpg
Kết quả:
http://farm3.static.flickr.com/2727/4082633673_5b135822a6_o.jpg

Olbaid
10-11-2009, 00:01
Chào bạn,đắp đường kính và nhỏ insulin là để làm gì vậy bạn?-phải chăng để diệt vi trùng?
Bây giờ không biết có ở đâu làm phương pháp này không nhỉ?
Và mấy vết thương trong hình rộng quá,không biết nó có lành được hay không?

Hì. chào a BSNQ
e có đi hỏi thăm một số cán bộ giảng bên bộ môn Nôi tết thì được biết là bây giờ ko ai còn dùng insulin nhỏ vào vết thương nữa, do tác dụng của nó chưa được chứng minh rõ ràng.
Có lẽ tài liệu e post lên chưa được cập nhật.hihi.:)

A BSNQ dùng phương pháp cắt lọc rồi kéo da 2 bên vào, như vậy thì liệu sau khi lành sẹo thì bệnh nhân có bị co rút da và hạn chế vận động ko a? nhất là những vết thương lớn như trên hình.

Trần Tuấn Nghĩa
10-11-2009, 00:26
Loét ép do bệnh nhân liệt nằm lâu ngày thường rất hay xảy ra. Đây là vần đề thường gặp trong khoa thần kinh và phục hồi chức năng, gây phiền hà cho người bệnh. Nguyên tắc điều trị loét ép là cho bệnh nhân nằm trên đệm nước hoặc đệm hơi, thường xuyên thay đổi tư thế,...Theo khuyến cáo của trung tâm phục hồi chức năng -BV Bạch Mai thì vết trên vết loét không nên bôi bất cứ thuốc gì, vết loét cần được rửa sạch bằng cồn iod, rửa cho đến khi vết thương rớm máu. Vết thương đạt tiêu chuẩn là có màu đỏ tươi, để vết thương khô và không băng bó gì trong điều kiện vô khuẩn thì sẽ chóng phục hồi hơn.

Bacsinhaque
10-11-2009, 01:46
...dùng phương pháp cắt lọc rồi kéo da 2 bên vào, như vậy thì liệu sau khi lành sẹo thì bệnh nhân có bị co rút da và hạn chế vận động ko a? nhất là những vết thương lớn như trên hình.
Chào bạn,cơ sở của việc kéo da này là khi bệnh nhân bị ốm đi,lớp mỡ dưới da tan đi nhanh,da chùng lại và cũng không liên kết chắc chắn với lớp cơ bên dưới nên có thể kéo trượt dễ dàng.Sau khi khâu kéo nó sẽ giãn ra thêm để bớt căng,nếu loại bỏ hoàn toàn yếu tố đè ép và dinh dưỡng tốt thì nó sẽ lành tốt.Chưa thấy trường hợp nào bị co rút teo da hay sẹo xơ xấu.

bacsytre79
13-12-2009, 13:15
xin chao BSNQ bây giờ nếu loet thi dung máy VAC điều trị một thời gian khi tổ chức hat lên tốt thì lam vạt da cơ mông che phủ tốt hơn

Olbaid
13-12-2009, 17:42
Híc.máy VAC là máy gì vậy. Anh có thể giải thích rõ giúp em được ko ạ?
Có phải đó là cái máy hút chân không gì đó ko?

annhu
11-01-2010, 09:44
Theo đông y có bài này khá đơn giản,HỒNG HOA ngâm trong cồn cao độ trong 5-7 ngày thì sức có hiệu quả cao.Cơ bản là chỉ dẩn cho người nhà của bịnh nhân cách thức chăm sóc và phòng ngừa(như trở mình cứ 15-1/2 tiếng một lần,giữ vệ sinh cá nhân cho tốt,lót nệm bằng lá dâu tằm ăn phơi khô )Các bạn phải có nụ cười với người bịnh nữa,mình đã có kinh nghiệm rất nhiều về nụ cười này lắm rồi.Chữa bịnh ở thân mà đừng quên chữa bịnh ở tâm nữa nhé các bạn,đó là nguyên tắc của mình,chúc các bạn thành công.ANNHU.