PDA

View Full Version : Tăng Kali Máu



Pink-Spring
24-03-2008, 00:29
TĂNG KALI MÁU

--oOo--

I. BIỂU HIỆN:
Thường xuất hiện Kali/ máu > 6,5 mEq/l.
Biểu hiện:
Thần kinh cơ: mệt mỏi, dị cảm, mất phản xạ, liệt hướng lên.
Loạn nhịp tim: nhịp chậm, vô tâm thu, chậm dẫn truyền nhĩ thất, block hoàn toàn, rung thất.
ECG thay đổi tiến triển:
- K+/máu # 5,5-6 mEq/l: sóng T cao nhọn, QT ngắn lại.
- K+/máu # 6-7 mEq/l: khoảng PR kéo dài, QRS dãn rộng.
- K+/máu # 7-7,5 mEq/l: sóng P dẹt, QRS dãn rộng hơn nữa.
- K+/máu # > 8 mEq/l: xuất hiện sóng hình sin 2 pha, có sự trộn lẫn của QRS dãn rộng và sóng T, báo động ngưng thất.
Tốc độ diễn tiến không đoán trước được và bệnh nhân có thể diễn tiến từ những thay đổi đầu tiên trên ECG đến các rốiloạn dẫn truyền nguy hiểm hay loạn nhịp thời gian chỉ tính bằng phút.
II. NGUYÊN NHÂN:
1. Tái phân bố K+ từ dịch nội bào ra ngoại bào:
Toan hoá, liệt chu kì có tăng K+ máu, ngộ độc Digitalis, dùng sussinylcholin, thiếu insulin, tăng áp lực thẩm thấu ngoại bào (tăng đường huyết) và hoạt động nặng, các chất đối kháng beta adrenergic có thể làm tăng K+ máu ở bệnh nhân tiểu đường.
2. Quá tải K+:
Ngoại sinh: truyền tĩnh mạch K, truyền máu, điều trị PNC có muối K, uống các chế phẩm K+.
Nội sinh: phá huỷ mô trong ly giải cơ vân, tán huyết, hoại tử bướu, phỏng, phẩu thuật lớn, xuất huyết tiêu hoá…
3. Tăng K+ máu giả hiệu:
K+ phóng thích từ tế bào do mẫu máu tăng bạch cầu hoặc tăng tiểu cầu, tiêu huyết do lấy máu bằng kim nhỏ, buột garo quá chặt…
4. Giảm bài tiết của thận:
a. Suy thận dạng thiểu niệu cấp hay mãn.
b. Giảm cung cấp Na+ ở ống thận xa.
c. Tổng thương hệ renin-angiotensin.
d. Giảm sản xuất aldosterone thứ phát.
e. Ức chế sự bài tiết K+ ở ống thận.
III. ĐIỀU TRỊ:
A. Điều trị cấp cứu:
Chỉ định: K+/ máu > 7 mEq/l hoặc ECG có các dấu hiệu của tăng K+/máu.
Mục đích:
Bảo vệ tim tránh khỏi tác dụng của K+ trên dẫn truyền tim bằng chất đối kháng (dùng calcium)
Dịch chuyển K+ từ ngoại bào vào nội bào (NaHCO3, Insulin và Glucose)
Làm giảm tổng lượng K+ cơ thể.
Các thuốc:
1. Calcium:
Calcium gluconate 10% hoặc Calcium chlorua 10% 10ml TMC 2-5 phút, có thể lập lại liều 2 sau 5 phút nếu không đáp ứng.
Tác dụng trong vòng vài phút, kéo dài khoảng 1 giờ, lúc này nên bắt đầu các biện pháp tiếp theo.
2. NaHCO3:
NaHCO3 7,5% (44,6 mEq HCO3-) TMC trong 5 phút hoặc dung dịch NaHCO3 5% 200 ml TTM 20 giọt/phút, lặp lại nếu cần.
Ít có hiệu quả ở bệnh nhân suy thận, cần lưu ý quá tải tuần hoàn nếu truyền lượng lớn.
Tác dụng bắt đầu trong vòng 30 phút, kéo dài 1-2 giờ.
3. Glucose và Insulin:
Glucose 20% 200ml + Insulin thường 20 UI TTM trong vòng 30 phút, có thể lập lại khi cần.
Đáp ứng xảy ra trong vòng 30-60 phút và hiệu quả kéo dài trong vòng nhiều giờ.
Nên theo dõi đường máu trong thời gian này.
4. Resin trao đổi cation:
Sodium polystyrene sulfonate (Kayexalate).
1 g kayaexalate gắn với 1 mEq K+, trao đổi 1-2 mEq Na+ với 1 mEq, do đó dùng 50 g kayexalate sẽ giảm K+ máu # 0,5-1 mEq, cẩn thận khi dùng cho bệnh nhân không chịu được tình trạng quá tải Na.
Đường dùng:
Uống: Kayexalate 15-30 g + Sorbitol 10 g, lặp lại mỗi 3-4 giờ.
Hậu môn: khi không dung nạp đường uống hay có liệt ruột.
50 g Kayexalate pha 200 ml Glucose 20% thụt giữ tối thiểu 30-60 phút (sorbitol khuyên không nên dùng dường hậu môn).
Bắt đầu tác dụng 1-2 giờ, kéo dài khoảng 4-6 giờ.
5. Lọc máu ngoài thận:
B. Điều trị lâu dài:
Điều trị bệnh lý căn bản.
Bệnh nhân suy thận: hạn chế K+ trong khẩu phần ăn.
Lợi tiểu quai: hiệu quả trong điều trị tăng K+ máu trong suy thận.

bluerose
03-06-2008, 22:40
Bluerose thắc mắc phần Điều trị :

Chỉ định: K+/ máu > 7 mEq/l , lúc này tăng K nặng rồi ???

Future-Dr
03-06-2008, 23:05
Không hiểu sao cả tuần nay không vào nhà được...? :-O:-O:-O Bây giờ vào thấy ngứa ngáy chân tay quá :D


-Thần kinh cơ: mệt mỏi, dị cảm, mất phản xạ, liệt hướng lên...
-Sao E thấy giống hạ K+ máu.


-liệt chu kì có tăng K+ máu.
-Liệt chu kỳ thì giảm K+ máu chớ Anh Pink



II. NGUYÊN NHÂN:
...
a. Suy thận dạng thiểu niệu cấp hay mãn.

-E nhớ trong diễn đàn có cuộc tranh luận: Một số cases Suy thận nhưng không có thiểu niểu niệu,vô niệu.K+ máu vẫn tăng ?

Pink-Spring
06-06-2008, 12:41
http://i278.photobucket.com/albums/kk88/Pink-Spring/Kenh%20Ion%20Na-Ka/Na-Kali01.jpg

http://i278.photobucket.com/albums/kk88/Pink-Spring/Kenh%20Ion%20Na-Ka/Na-Kali02.jpg

Pink-Spring
06-06-2008, 12:46
Chào Bluerose.!.
Chào Future-Dr.!.

Cũng cả tuần, Pink vô diễn đàn không được.


Chỉ định: K+/ máu > 7 mEq/l => lúc này tăng K nặng rồi ???
Đây chỉ là 01 vế của chỉ định, Pink xin lưu ý: nguyên chỉ định là như sau:

Chỉ định: K+/ máu > 7 mEq/l hoặc ECG có các dấu hiệu của tăng K+/máu.
Đây là chỉ định để điều trị cấp cứu: => điều trị như đã nêu ở trên.
Các trường hợp còn lại => điều trị lâu dài.
Pink đồng ý với Bluerose, có những trường hợp chưa đủ chỉ định điều trị cấp cứu, Pink cũng điều trị như cấp cứu (nhưng chỉ dùng thuốc, không lọc máu ngoài thận).



Biểu hiện LS/Tăng Kali máu
Thần kinh cơ: mệt mỏi, dị cảm, mất phản xạ, liệt hướng lên...
Sao E thấy giống hạ K+ máu.?.
Đúng là giống nhiều lắm.
ECG thì rõ ràng hơn, tin cậy hơn so với lâm sàng.



liệt chu kì có tăng K+ máu.
Liệt chu kỳ thì giảm K+ máu chớ Anh Pink.?
Không nhất tiết như vậy.
Pink đoán ý của Future-Dr muốn nói đến: liệt chu kỳ gia đình với giảm kali máu (còn gọi là bệnh Westphal). => đa số trẻ tuổi, có yếu tố gia đình và chu kỳ -- kali máu giảm khi liệt.

liệt chu kì có tăng K+ máu => muốn nói đến thể trái ngược với bệnh westphal = liệt chu kỳ di truyền Gamstorp => kali máu tăng khi liệt.



II. NGUYÊN NHÂN:
a. Suy thận dạng thiểu niệu cấp hay mãn.
E nhớ trong diễn đàn có cuộc tranh luận: Một số cases Suy thận nhưng không có thiểu niểu niệu, vô niệu. K+ máu vẫn tăng ?

Pink tìm hiểu thêm và bổ sung sau.

Future-Dr
07-06-2008, 14:39
Cảm ơn A Pink nhìu nhìu...! Nhờ Anh mà đầu óc dược mở mang hơn.
Em muốn tìm hiểu thêm về liệt chu kỳ di truyền Gamstorp thì đọc ở đâu ạ...? Hay là Anh Pink ...! HiHiHi...Em áy náy quá.

jean203
18-07-2008, 18:48
Cảm ơn A Pink nhìu nhìu...! Nhờ Anh mà đầu óc dược mở mang hơn.
Em muốn tìm hiểu thêm về liệt chu kỳ di truyền Gamstorp thì đọc ở đâu ạ...? Hay là Anh Pink ...! HiHiHi...Em áy náy quá.

Furture-Dr à, em muốn đọc về Liệt chu kỳ do tăng kali máu (bệnh Gamstorp) thì hãy đọc trong sách Nội Thần Kinh (Thần Kinh Học) của Y5 đó em. Em hãy lật ra ở trang 54, nó thuộc bài BỆNH CƠ.

Jean thấy cũng ngắn nên xin được trích nguyên đoạn trong sách THẦN KINH HỌC về bệnh liệt chu kỳ tăng Kali máu như sau :


Liệt chu kỳ tăng Kali máu : di truyền trội theo nhiễm sắc thể thân, xếp vào nhóm các bệnh cơ do rối loạn kênh chuyển natri (sodium channel diseases). Bệnh di truyền trội theo nhiễm sắc thể thường, bất thường gen thấy ở nhiễm sắc thể 17q.

Lâm sàng : Khởi phát ở tuổi sơ sinh hoặc nhi đồng. Các cơn thường xuất hiện sau khi bệnh nhân vận động thể lực, đang ngồi nghỉ ngơi được một lúc. Đầu tiên liệt ở bàn chân, rồi lan dần lên toàn thân. Các cơ thuộc dây sọ não ít khi bị, các cơ hô hấp không bị ảnh hưởng. Phản xạ gân xương giảm hoặc mất trong cơn. Cơn kéo dài 15-60 phút, hiếm khi kéo dài vài ngày, phục hồi có thể nhanh hơn nếu bệnh nhân cố tập luyện nhẹ thêm. Tuy vậy, khi hết cơn vẫn còn có thể yếu cơ thêm 1-2 ngày nữa. Đến tuổi dậy thì các cơn có thể biến mất.

Cận lâm sàng : Kali máu thường tăng trên 5-6 mEq/L, natri máu hạ. ECG : sóng T cao. dẫn truyền thần kinh bình thường, điện cơ có thể có hiện tượng tăng trương lực cơ.

Điều trị : Khi cơn kéo dài và nặng, tiêm tĩnh mạch 1-2g Cacium gluconate. Nếu sau vài phút không kết quả thì truyền Glucose (có thể kèm Insulin). Điều trị duy trì bằng hydrochlorothiazide 0.5g/ngày nhằm duy trì nồng độ Kali máu dưới 5 mEq/L.

lonrung
10-04-2009, 22:44
Trích
4. Resin trao đổi cation:
Sodium polystyrene sulfonate (Kayexalate).
1 g kayaexalate gắn với 1 mEq K+, trao đổi 1-2 mEq Na+ với 1 mEq, do đó dùng 50 g kayexalate sẽ giảm K+ máu # 0,5-1 mEq, cẩn thận khi dùng cho bệnh nhân không chịu được tình trạng quá tải Na.
Đường dùng:
Uống: Kayexalate 15-30 g + Sorbitol 10 g, lặp lại mỗi 3-4 giờ.
Hậu môn: khi không dung nạp đường uống hay có liệt ruột.
50 g Kayexalate pha 200 ml Glucose 20% thụt giữ tối thiểu 30-60 phút (sorbitol khuyên không nên dùng dường hậu môn).
Bắt đầu tác dụng 1-2 giờ, kéo dài khoảng 4-6 giờ.

Anh Pink cho em hỏi chút.
Nếu dùng quá liều Kayexalate ở bệnh nhân có tăng Kali máu hoặc dùng Kayexalate ở bệnh nhân bình thường (không có tăng Kali máu) có gây hạ Kali máu không anh.
Kính mong sự giúp đỡ của anh!

Pink-Spring
11-04-2009, 19:06
Chào lonrung.!


Nếu dùng quá liều Kayexalate ở bệnh nhân có tăng Kali máu hoặc dùng Kayexalate ở bệnh nhân bình thường (không có tăng Kali máu) có gây hạ Kali máu không.?


=> Có. Sẽ hạ kali máu, nếu dùng quá nhiều hay dùng cho người có kali máu bình thường (dĩ nhiên mức độ tùy vào số lượng Kayexalate) => nên theo dõi Ion đồ và ECG hàng ngày cho BN dùng Kayexalate.

Kayexalate chủ yếu sẽ kết hợp với K+, sau đó được thải ra ngoài vì Kayexalate không bị hấp thu.

Kayexalate cũng không thể chọn lọc 100% K+, có tỉ lệ Kayexalate gắn với các ion dương khác (như Mg++, Ca++ ) => nên Kayexalate cũng sẽ làm giảm Mg++, Ca++ máu.

NgoaLong
25-04-2011, 11:49
1 g kayaexalate gắn với 1 mEq K+, trao đổi 1-2 mEq Na+ với 1 mEq, do đó dùng 50 g kayexalate sẽ giảm K+ máu # 0,5-1 mEq, cẩn thận khi dùng cho bệnh nhân không chịu được tình trạng quá tải Na.
Anh có thể giải thích kĩ hơn được không anh? Thanks anh nhiều!

lệnh hồ đạo tặc
13-05-2011, 09:41
2. NaHCO3:
NaHCO3 7,5% (44,6 mEq HCO3-) TMC trong 5 phút hoặc dung dịch NaHCO3 5% 200 ml TTM 20 giọt/phút, lặp lại nếu cần.
Ít có hiệu quả ở bệnh nhân suy thận, cần lưu ý quá tải tuần hoàn nếu truyền lượng lớn.
Tác dụng bắt đầu trong vòng 30 phút, kéo dài 1-2 giờ.

NaHCO3 vẫn có tác dụng trên BN suy thận, ngoài hạ K+ còn giúp điều chỉnh toan chuyển hóa. Thường sử dụng loại 8.4% (1ml = 1mEq) rất dễ cho tính toán.

Biểu hiện lâm sàng của Tăng K+ rất thay đổi theo cơ địa BN. Có BN K+ = 9 vẫn...bình thường; có BM chỉ mới > 6.5 đã biến đổi ECG rất rõ. Vì vậy quyết định điều trị Cấp cứu hay không phải phối hợp dựa vào ECG và nồng độ K máu.

LƯu ý quan trọng.
Ngoại trừ dùng Kayerxalat hay lọc máu. Tất cã các phương pháp còn lại đều là tạm thời vì chỉ chuyển K+ từ ngoại bào vào nội bào mà thôi, nên nếu không xữ trí nguyên nhân thì K+ lại.....chạy ra khi hết tác dụng của thuốc.

menden90
29-08-2011, 22:19
Dùng đơn vị SI đi bạn ơi! mEq->mmol/l !^_^

minmin
29-08-2011, 23:12
Có lẽ nên bàn về vấn đề tăng Kali máu giả tạo thì hơn. :)