PDA

View Full Version : Độ nhạy - Độ đặc hiệu



NgoaLong
10-04-2011, 13:39
Các bác có thể cho em 1 ví dụ dễ nhớ về độ nhạy với độ đặc hiệu được không ạ. Em thấy vẫn cứ lùng bùng lắm.
Em cám ơn nhiều.

máu lạnh
10-04-2011, 13:50
Ví dụ cho bạn nè: chúng ta tìm những học sinh giỏi để vào trường Y.
-Nếu lấy 20 điểm thì độ nhạy rất cao lấy được tất cả các bạn giỏi điểm thi cao và các bạn giỏi điểm thi ko cao bằng( Nhưng độ đặc hiệu thấp vì trong số đó cũng có 1 số các bạn ko giỏi mà may mắn)
-Nếu lấy 28 điểm: độ đặc hiệu cao vì những bạn điểm cao này thì tất nhiên giỏi rồi( ko tính gian lận nhé) nhưng độ nhạy thấp vì có thể bỏ xót những bạn giỏi mà ko may thi điểm ko cao lắm.
MONG RẰNG GIÚP BẠN HIỂU ĐƯỢC

Trần Thành Công
10-04-2011, 13:56
Độ nhạy= % dương tính thật + % dương tính giả
Vì dụ như một xét nghiệm A có độ nhạy 95% (85% dương thật và 10% dương giả). Thì có nghĩa là cứ 100 ca thì nó sẽ dương tính tới 95 ca, trong 95 ca này chỉ có 85 ca có bất thường còn lại là 10 ca bình thường nhưng lại cho xét nghiệm dương tính giả. Nói cách khác nếu xét nghiệm trả về trên bệnh nhân là dương tính thì cũng chưa chắc là đã bệnh ( trong số đó có 10% dương giả mà). Cần đánh giá thêm độ đặc hiệu.

Độ đặc hiệu là giá trị âm đúng. Nếu xét nghiệm A trên có độ đặc hiệu 85% thì có nghĩa là nếu xét nghiệm bệnh nhân ra âm tính thì có nghĩa là 85% người đó không mắc bệnh.

tinhtulaotien
10-04-2011, 14:30
Mình lấy 1 ví dụ trong sách SXTK dành cho BS ĐK của bộ y tế cho khách quan và dễ hiễu.
Làm 1 xét nghiệm để phát hiện 1 bệnh nào đấy.
Gọi A là số người có phản ứng (+)
A* là số người (-)
Trong tổng số người được làm xét nghiệm thì có:
B người thực sự có bệnh.
B* người không có bệnh.
Theo WHO quy định ;
A/B là độ nhạy (dương tính/ có bệnh)
A*/B* là độ đặc hiệu (âm tính/ không có bệnh).
Chính xác hơn phải viết là P(A/B)=độ nhạy, P(A*/B*) = độ đặc hiệu khi số người được làm xét nghiệm đủ lớn.

mèo lười rhm
10-04-2011, 20:41
Bạn đọc để hiểu định nghĩa đi đã.Bạn lùng bùng chắc là do còn chưa hiểu định nghĩa :D

Snaaut
10-04-2011, 20:54
Độ nhạy: tỉ lệ số người thử dương tính trong số những người bị bệnh.
Độ đặc hiệu: tỉ lệ số người thử âm tính trong số những người không bị bệnh.

minmin
10-04-2011, 21:11
Độ nhạy thì có độ nhạy cao và độ nhạy không cao. Còn độ đặc hiệu thì chỉ có 1.

NgoaLong
10-04-2011, 23:30
Mình lấy 1 ví dụ trong sách SXTK dành cho BS ĐK của bộ y tế cho khách quan và dễ hiễu.
Làm 1 xét nghiệm để phát hiện 1 bệnh nào đấy.
Gọi A là số người có phản ứng (+)
A* là số người (-)
Trong tổng số người được làm xét nghiệm thì có:
B người thực sự có bệnh.
B* người không có bệnh.
Theo WHO quy định ;
A/B là độ nhạy (dương tính/ có bệnh)
A*/B* là độ đặc hiệu (âm tính/ không có bệnh).
Chính xác hơn phải viết là P(A/B)=độ nhạy, P(A*/B*) = độ đặc hiệu khi số người được làm xét nghiệm đủ lớn.
Em muốn hỏi thêm 1 câu nữa. Nếu trong tay ta có 1 xét nghiệm dương tính mà ta biết nó có độ nhạy cao, độ đặc hiệu không cao.
Tương tự như vậy với việc nếu trong tay ta có 1 xét nghiệm âm tính.
Em chưa học dịch tễ, nên muốn hỏi cho biết luôn vấn đề này, vì thấy các tài liệu hay nói.

Trần Thành Công
11-04-2011, 00:04
Túm cái váy lại là một xét nghiệm có độ nhạy cao phù hợp cho nhóm xét nghiệm tầm soát hàng loạt trong một cộng đồng dân cư.

Việc đánh giá và lựa chọn một xét nghiệm tùy thuộc vào mục đích bạn dùng nó làm gì dể cân nhắc độ nhạy và độ đặc hiệu.

Bacsinhaque
11-04-2011, 00:58
Tui thấy 2 bạn này đúng nhất nè, nhưng thiếu, tui xin thêm vào chữ màu đỏ nha:


Mình lấy 1 ví dụ trong sách SXTK dành cho BS ĐK của bộ y tế cho khách quan và dễ hiễu.
Làm 1 xét nghiệm để phát hiện 1 bệnh nào đấy.
Gọi A là số người có phản ứng (+)
A* là số người (-)
Trong tổng số người được làm xét nghiệm thì có:
B người thực sự có bệnh.
B* người không có bệnh.
Theo WHO quy định ;
A/B là độ nhạy= (dương tính(thật)/ có bệnh[bao gồm dương thật và âm giả])
A*/B* là độ đặc hiệu (âm tính(thật)/ không có bệnh[bao gồm âm thật và dương giả]).
=> Số người được làm xét nghiệm đủ lớn.


Bạn đọc để hiểu định nghĩa đi đã.Bạn lùng bùng chắc là do còn chưa hiểu định nghĩa :D

Nói theo dân gian nè: Hai thằng đi bắt cá.
1)Độ nhạy: Mắt mày nhạy hông?
Trả lời: Có là thấy à. Không sót ( Cóc nhái cũng thấy luôn)

2)Độ đặc hiệu: Đúng hông cha?

Trả lời:Thấy là đúng à. Không sai ( Thấy con nào ra con đó )

Bacsinhaque
11-04-2011, 01:27
Tui thấy 2 bạn này đúng nhất nè, nhưng thiếu, tui xin thêm vào chữ màu đỏ nha:


Mình lấy 1 ví dụ trong sách SXTK dành cho BS ĐK của bộ y tế cho khách quan và dễ hiễu.
Làm 1 xét nghiệm để phát hiện 1 bệnh nào đấy.
Gọi A là số người có phản ứng (+)
A* là số người (-)
Trong tổng số người được làm xét nghiệm thì có:
B người thực sự có bệnh.
B* người không có bệnh.
Theo WHO quy định ;
A/B là độ nhạy= (dương tính(thật)/ có bệnh[bao gồm dương thật và âm giả])
A*/B* là độ đặc hiệu (âm tính(thật)/ không có bệnh[bao gồm âm thật và dương giả]).
=> Số người được làm xét nghiệm đủ lớn.


Bạn đọc để hiểu định nghĩa đi đã.Bạn lùng bùng chắc là do còn chưa hiểu định nghĩa :D

Nói theo dân gian nè: Hai thằng đi bắt cá.
1)Độ nhạy: Mắt mày nhạy hông?
Trả lời: Có là thấy à. Không sót ( Cóc nhái cũng thấy luôn)

2)Độ đặc hiệu: Đúng hông cha?

Trả lời:Thấy là đúng à. Không sai ( Thấy con nào ra con đó )

Và bây giờ, ta có phân số: P= a/(a+b)

Nếu b càng nhỏ thì P càng lớn.

Đồng ý hết chưa mấy bạn?

----------------------------------------------------------------------------------

1) Độ nhạy = số dương tính thật/(số đương tính thật + số âm tính giả )

Độ nhạy: Càng cao thì âm tính giả càng thấp.
Độ nhạy 100% được hiểu là toàn bộ những người mắc bệnh đều được phát hiện. Không có âm giả.
.Tức là nếu XN (+) nói lên toàn bộ những người mắc bệnh đều được phát hiện ( vì dương gồm dương thật(người bệnh) và dương giả.) => Có là thấy à. Không sót

.Nếu XN (-) thì đúng là không bệnh. Vì không có ai bị âm tính giả ( âm tính giả = tức có mà không thấy)

Một XN để tầm soát (Có hay không?)cần độ nhạy cao . Để loại trừ người không bị bệnh(khi XN âm) và tóm hết người bệnh vào trong số có XN dương . Nhưng đừng có vội kết luận thì tội người ta vì trong số này còn một số dương giả.=> Bắt oan.

------------------------------------------------------------------------------
2) Độ đặc hiệu = Số trường hợp âm tính thật/ ( số trường hợp âm tính thật + số trường hợp dương tính giả )

Độ đặc hiệu (chuyên biệt) : Càng cao thì dương tính giả càng thấp. XN đã (+) thì khả năng bệnh thật càng nhiều.

Độ đặc hiệu 100%, nghĩa là nếu dương thì không có dương tính giả, chỉ có dương thật .
. Nếu XN (+) thì chắc chắn mắc bệnh. => Thấy là đúng à. Không sai.

.Nếu XN (-) thì chưa chắc không mắc bệnh vì nó bao gồm âm thật và âm giả. Nhưng chắc chắn là những người khỏe mạnh (không mắc bệnh tức âm thật ) đều được xác định đúng , vì đâu có ai dương giả.

Một xét nghiệm chẩn đoán xác định cần độ đặc hiệu cao. Để tóm hết khi XN dương. Nhưng trong số loại trừ chắc sẽ còn sót tội phạm (âm giả) => Thả lầm




--------------------------------------------------------------------------------
[U]Kết luận: Một câu dễ nhớ: "Nhạy thấp, âm giả, sót - Hiệu thấp, dương giả, sai"


1)Độ nhạy: nhạy hông?
Trả lời: Có là thấy à. Không sót

Độ nhạy nói về âm giả, khả năng bỏ sót : Độ nhạy thấp âm giả cao- sót nhiều , nhạy càng cao thì âm giả càng thấp. Ít bỏ sót.(nhưng sai: bắt lầm người ngay)

2)Độ đặc hiệu: Đúng hông cha?

Trả lời:Thấy là đúng à. Không sai

Đặc hiệu nói về dương giả, khả năng sai : Độ đặc hiệu thấp dương giả cao- sai nhiều, Đặc hiệu càng cao thì dương giả càng thấp. Ít sai.(nhưng sót: thả lầm tội phạm)

Nhạy cao: dễ bắt lầm ( oan) người ngay - Đặc hiệu cao: dễ thả nhầm tội phạm.

Bacsinhaque
11-04-2011, 02:11
Ví dụ cho bạn nè: chúng ta tìm những học sinh giỏi để vào trường Y.
-Nếu lấy 20 điểm thì độ nhạy rất cao lấy được tất cả các bạn giỏi điểm thi cao và các bạn giỏi điểm thi ko cao bằng. Nhưng độ đặc hiệu thấp vì trong số đó cũng có 1 số các bạn ko giỏi mà may mắn (Tức là "Rùa"-Bacsinhaque chú thích)
-Nếu lấy 28 điểm: độ đặc hiệu cao vì những bạn điểm cao này thì tất nhiên giỏi rồi( ko tính gian lận nhé) nhưng độ nhạy thấp vì có thể bỏ xót những bạn giỏi mà ko may thi điểm ko cao lắm.
MONG RẰNG GIÚP BẠN HIỂU ĐƯỢC


Nếu theo quan điểm trên thì bạn này chưa đúng lắm, nếu đúng phải nói thêm rằng: Lấy 28 điểm sẽ không có dương (giỏi) giả, tức là loại được mấy bạn "Rùa" tức "Chó ngáp trúng ruồi".

Bacsinhaque
11-04-2011, 04:02
Độ nhạy= % dương tính thật + % dương tính giả
Vì dụ như một xét nghiệm A trên có độ nhạy 95%(85% dương thật và 10% dương giả).
Thì có nghĩa là cứ 100 ca thì nó sẽ dương tính tới 95 ca, trong 95 ca này chỉ có 85 ca có bất thường còn lại là 10 ca bình thường nhưng lại cho xét nghiệm dương tính giả. Nói cách khác nếu xét nghiệm trả về trên bệnh nhân là dương tính thì cũng chưa chắc là đã bệnh ( trong số đó có 10% dương giả mà). Cần đánh giá thêm độ đặc hiệu.

Độ đặc hiệu là giá trị âm đúng. Nếu xét nghiệm A trên có độ đặc hiệu 85% thì có nghĩa là nếu xét nghiệm bệnh nhân ra âm tính thì có nghĩa là 85% người đó không mắc bệnh.

Gì mà lộn tùng phèo vậy bạn? Khó hiểu quá. Giống Âu Dương Phong quá vậy?
Mấy cái màu đỏ ở đâu ra?


"Nhạy thấp, âm giả, sót - Hiệu thấp, dương giả, sai"
1)Xét nghiệm A có độ nhạy 95%:
Theo công thức trên thì cứ 95 dương thật sẽ có 5 âm giả.=> Vậy thôi, chẳng nói lên ý nghĩa gì cả (Dùng để oánh đề trắc nghiệm thôi)
.Nếu XN(-) thì 95% không có bệnh.(95% âm thật, 5% âm giả tức có bệnh mà phát hiện sót)
.Nếu XN(+) thì chẳng nói lên gì hết (Nào ai biết đó là con cá hay cóc, nhái gì? HBV hay HIV). Phải xét độ đặc hiệu nữa, nếu 30% thì nói: "Đi Hòa Hảo làm XN khác nữa mới nói được". Nếu 85% - 95% cho bệnh S thì "Chết choa mày rùi con ơi" (Nói trong bụng thôi nhe, phải làm lại cho chắc ăn)

2)Xét nghiệm B trên có độ đặc hiệu 85%:
Theo công thức trên thì cứ 85 âm thật sẽ có 15 dương giả.=> Cũng để dành óanh trắc nghiệm luôn.
.Nếu XN(+) thì 85% mắc bệnh rồi, còn 15% dương tính giả tức không bệnh mà XN sai (sai lầm chết người ta)
.Nếu XN ( -) thì cần xét độ nhạy nữa, nếu nhạy 95%- 98% thì có thể nói "OK rồi, mày không bệnh đâu".Nếu chỉ 2-30% thì nói: "XN này sơ sài quá, cần làm XN tinh vi hơn(nhạy hơn) mới nói được".

Tóm lại: Trước một kết quả xét nghiệm.
.Nếu XN (-) thì xét Độ nhạy để nói: khả năng XN đúng là bao nhiêu phần trăm (Để mừng). Còn khả năng sót bệnh là bao nhiêu. (Để lo sợ)

.Nếu XN (+) thì xét độ Đặc hiệu để nói: khả năng mắc bệnh là bao nhiêu phần trăm.(Để buồn) Còn bao nhiêu sai.(Để hy vọng)


Phải vậy hông ta, tui học gần 20 năm rồi?

Dr_Xitrum
11-04-2011, 16:29
Hiểu rồi, mà sao còn lùng bùng quá, khả năng out là bao nhiêu % ta?

Bacsinhaque
12-04-2011, 00:14
Em muốn hỏi thêm 1 câu nữa. Nếu trong tay ta có 1 xét nghiệm dương tính mà ta biết nó có độ nhạy cao, độ đặc hiệu không cao.
Tương tự như vậy với việc nếu trong tay ta có 1 xét nghiệm âm tính.
Em chưa học dịch tễ, nên muốn hỏi cho biết luôn vấn đề này, vì thấy các tài liệu hay nói.

Bây giờ thì bạn đã có câu trả lời rồi chứ?

kolagica
23-10-2012, 23:31
Em hiểu thế này có đúng không anh chị
Độ nhạy =XN(+)\thực tế số người bị bệnh vì vậy một XN có độ nhạy 95%
Nếu ra(+): thì 95% là người này bị bệnh còn 5% là sai sót
Nếu ra (-): Thì không nói lên được đều gì
Độ đặc hiệu=XN(-)\thực tế số người không bị bệnh vậy XN có độ đặc hiệu 95%
Nếu ra(-):thì 95% là người này không mắc bệnh
Nếu ra (+):thì củng không nói lên được đều gì

Hehehahans
09-11-2012, 00:27
anh Bác Sỹ Nhà Quê ơi! Em đọc các phần trả lời của anh rồi và tham khảo trên mạng thì em thấy họ cũng nói như vậy! Nhưng em thắc mắc chút là:
-"Độ nhạy = số dương tính thật/(số đương tính thật + số âm tính giả ) và số dương tính thật + âm tính giả = số người bị bệnh thật!" Như vậy, nếu 1 xét nghiệm có độ nhạy 95% thì có nghĩa là "số âm tính giả" sẽ là 5% của "số người bị bệnh thật!" chứ không phải là của số xét nghiệm "âm tính giả" trên "tổng số xét nghiệm âm tính"! Vì em nghĩ, tổng số xét nghiệm âm tính bao gồm "âm tính giả" và "âm tính thật".
Như vậy, việc dùng 5% ấy trong cái kết luận:
- "Nếu XN(-) thì 95% không có bệnh.(95% âm thật, 5% âm giả tức có bệnh mà phát hiện sót)" Có hợp lý hay không ạ, vì nếu nói như vậy có nghĩa là 5% này chính là số xét nghiệm âm tính giả/ tổng số xét nghiệm âm tính!
Hix! Mớ xá suất này làm em đau đầu quá, có gì sai sót anh chỉ cho em với nhé!

qdn
10-11-2012, 11:49
Lung tung quá! Các bạn cứ thích làm cho chuyện đơn giản thành chuyện rắc rối...

Độ nhạy là khả năng báo dương tính của một xét nghiệm trong khi người đó bị bệnh.
Ví dụ độ nhạy của một xét nghiệm là 95% tức là nếu có một người bị bệnh thật sự, bạn cho làm xét nghiệm. Khả năng báo dương tính là 95%. (Dương thật)

Độ đặc hiệu là khả năng báo âm tính khi người này không bị bệnh.
Ví dụ độ đặc hiệu là 95% tức là nếu có một người hoàn toàn không bị bệnh đến khám, bạn cho làm xét nghiệm thì khả năng xét nghiệm này báo âm tính là 95%. (Âm thật)

Apples
10-11-2012, 20:36
Tóm lại: Trước một kết quả xét nghiệm.
.Nếu XN (-) thì xét Độ nhạy để nói: khả năng XN đúng là bao nhiêu phần trăm (Để mừng). Còn khả năng sót bệnh là bao nhiêu. (Để lo sợ)

.Nếu XN (+) thì xét độ Đặc hiệu để nói: khả năng mắc bệnh là bao nhiêu phần trăm.(Để buồn) Còn bao nhiêu sai.(Để hy vọng)



Cái này theo em biết là sai, cái cần ở thực tế lâm sàng người ta cần theo cách XN (+) thì xem bao nhiêu phần trăm là người đó bị bệnh, đó là giá trị tiên đoán dương chứ không phải độ đặc hiệu, còn nếu XN (-) thì xem bao nhiêu phần trăm là người đó không bị bệnh, đó là giá trị tiên đoán âm chứ không phải độ nhạy ! Còn công thức tính giá trị tiên đoán dương và giá trị tiên đoán âm có thể dựa trên độ nhạy và độ đặc hiệu (để đơn giản nhất là dùng bảng 2x2)
Còn định nghĩa của anh qdn là chuẩn nhất !

qdn
10-11-2012, 21:46
Cái này theo em biết là sai, cái cần ở thực tế lâm sàng người ta cần theo cách XN (+) thì xem bao nhiêu phần trăm là người đó bị bệnh, đó là giá trị tiên đoán dương chứ không phải độ đặc hiệu, còn nếu XN (-) thì xem bao nhiêu phần trăm là người đó không bị bệnh, đó là giá trị tiên đoán âm chứ không phải độ nhạy ! Còn công thức tính giá trị tiên đoán dương và giá trị tiên đoán âm có thể dựa trên độ nhạy và độ đặc hiệu (để đơn giản nhất là dùng bảng 2x2)

Đúng rồi! Và để tính giá trị tiên đoán người ta có nhiều cách tính. Ví dụ: bảng 2x2 hoặc công thức Bayers hoặc dùng tỷ cơ hội.

Ví dụ: một người đến phòng Cấp cứu vì đau ngực. Theo kinh nghiệm của BS trực, nhận thấy người này có khả năng Nhồi máu cơ tim là 1%.
BS cho đo điện tâm đồ, kết quả có hình ảnh nhồi máu cơ tim, ( độ nhạy = độ đặc hiệu của ECG là 90%).

BS cho làm thêm định lượng Troponin T (kết quả > 0.1 ng/ml), độ nhạy và độ đặc hiệu của xét nghiệm này là 98%.

Như vậy sau khi làm 2 xét nghiệm trên thì khả năng người này bị Nhồi máu cơ tim là bao nhiêu?

Nếu sử dụng tỷ cơ hội để tính thì kết quả ra rất nhanh. Kết quả người này có 82% bị nhồi máu cơ tim.

Chú ý: độ nhạy và độ đặc hiệu của 2 xét nghiệm trên do mình nghĩ ra thôi chứ không phải giá trị thật của nó nhé các bạn.